Minister Donner wil zware beroepen ontzien bij het verhogen van de AOW leeftijd naar 67. ‘Onzin,’ zegt SP-Kamerlid Paul Ulenbelt in een gesprek over Donners voorstellen. ‘De groep waar hij het over heeft is zo ontzettend klein dat niemand de dans ontspringt. Zijn voorstel laat gewoon bijna iedereen doorwerken tot zijn 67e.’
Minister Donner wil zware beroepen ontzien bij het verhogen van de AOW leeftijd. Is dat goed nieuws?
Donner stelt dit eigenlijk helemaal niet voor. Het enige wat hij zegt is dat er een uitzondering gaat gelden voor mensen die op het moment dat ze 65 jaar worden een zwaar beroep hebben en ook veertig jaar in een zwaar beroep hebben gewerkt. Deze uitzondering is een wassen neus. Vrijwel alle mensen die een zwaar beroep hebben zijn al voor hun 65e gestopt. Stratenmakers, metselaars, timmermannen of schoonmakers, ze zijn met vervroegd pensioen of zitten in de WAO.
Deze uitzondering is een wassen neus.
Dus Donner houdt ons voor de gek?
Ja, ik zou zeggen dat hij de boel belazert. Daar komt nog bij dat zijn voorstel een overgangsmaatregel is. Het geldt voor een paar achtereenvolgende jaren waarin mensen 65 worden. Na die overgangsperiode moeten ook de zware beroepen doorwerken tot 67. Dus zware beroepen worden niet ontzien.
Welke zware beroepen hebben we het eigenlijk over?
Dat geeft Donner niet aan. Hij laat dat over aan werkgevers en vakbonden. Die moeten gaan bepalen wat precies een zwaar beroep is. Hoe lang dat geduurd moet hebben en of perioden van werkloosheid wel of niet mee tellen. Ook moeten ze van persoon tot persoon bepalen of die aan de criteria voor een zwaar beroep voldoen. Dat is een onmogelijke opgave. In België hebben ze twee jaar geleden een commissie ingesteld om zware beroepen vast te stellen. Die is daar nog niet uit. Ze zal daar ook niet uitkomen, verwacht ik.
In België hebben ze twee jaar geleden een commissie ingesteld om zware beroepen vast te stellen. Die is daar nog niet uit.
Wat vind jij een zwaar beroep?
Bij zware beroepen denken we aan zware lichamelijke arbeid. Maar het werk van politiemannen is ook zwaar. Niet de lichamelijke arbeid van de agent, maar de onzekerheid over de situatie die hij zal aantreffen wanneer hij ergens op af gaat maakt het zwaar. En de ellende die hij moet verwerken. Beroepen veranderen over de tijd. Vroeger legden alle stratenmaker iedere steen apart in het zand. Nu zijn er machines die het zand egaliseren. Dan komt er een machine die in één keer een vierkante meter bakstenen op de goede plek legt. Dan heb je het over heel verschillende stratenmakers. Ik vind dat leraren en verpleegsters ook een zwaar beroep hebben, maar iets zegt mij dat zij nooit onder de zware beroepen zullen worden geteld. Een extra reden om dat hele onzalige idee van doorwerken tot 67 los te laten.
Ik vind dat leraren en verpleegsters ook een zwaar beroep hebben.
Wat is je grootste bezwaar tegen het huidige voorstel van Donner?
Het feit dat iemand ook echt veertig jaar in een zwaar beroep moet hebben gewerkt voor hij of zij onder de uitzondering valt. Het is toch niet uit te leggen dat iemand die 35 jaar in een zwaar beroep heeft gewerkt door moet werken tot 67 en iemand die het 40 jaar heeft gedaan er met 65 uit kan? Denk je dat die laatste vijf jaar echt uitmaken? Ik denk dat de eerste 35 hun tol dan al hebben geëist.
Het is toch niet uit te leggen dat iemand die 35 jaar in een zwaar beroep heeft gewerkt door moet werken tot 67 en iemand die het 40 jaar heeft gedaan er met 65 uit kan?
Door de nadruk op arbeidsverleden wordt de AOW niet meer gezien wordt als een volksverzekering, maar als een werknemersverzekering. Dat dat principe wordt los gelaten is ook een groot bezwaar van deze benadering. Hoezo zou bijvoorbeeld een vrouw die een deel van haar leven met hart en ziel in de verpleging gewerkt heeft, daarnaast een deel van haar leven voor de kinderen en het gezin heeft gezorgd en mogelijk ook nog voor een zieke partner, geen recht hebben op AOW op haar 65e?
Dus het gaat niet lukken om zware beroepen op een rechtvaardige manier uit te zonderen?
Nee, dat zal niet gaan. Daarom moet de AOW leeftijd gewoon 65 blijven. Eerder stoppen moet ook mogelijk blijven. Mensen die plezier in hun werk hebben en nog gezond zijn, mogen van mij doorgaan. Natuurlijk. Er is geen verbod op doorwerken na 65, maar je moet het niet verplichten, zoals de regering wil.
