Geachte heer/mevrouw,

Vlak voor de verkiezingen is er een AOW-akkoord gesloten tussen de vakbonden en werkgeversorganisatie VNO-NCW. De SP is niet blij met de inhoud van het akkoord. Het akkoord dat de bonden sloten is nog slechter dan het akkoord dat het vorige kabinet op tafel legde. Destijds protesteerde de vakbond nog tegen dat compromis.

De FNV presenteert het inmiddels bereikte akkoord als een mogelijkheid om toch met 65 met AOW te gaan. Zij stellen daarbij dat de uitkering in koopkracht gelijk is aan de AOW-uitkering nu. De korting van 6,5% en later 13% op de AOW-uitkering wordt gecompenseerd door het welvaartsvast maken van de AOW-uitkering. Wat ze er niet bij zeggen is dat die compensatie betaald wordt uit het afschaffen van de fiscale ouderenkorting en het afschaffen van de AOW-tegemoetkoming. Die tegemoetkoming is ingevoerd om de koopkracht van de AOW op peil te houden. Dat is natuurlijk niet erg netjes; de compensatie is een sigaar uit eigen doos.

Ook als het om de pensioenen gaat heeft de FNV-top zich laten inpakken door de werkgevers. Jongerius ging akkoord met hun wens om de premies voor pensioenen niet meer te laten stijgen. Dat betekent dat de pensioenpot niet meer groeit ten laste van werkgevers. Nu betalen werkgevers gemiddeld tweederde van de pensioenpremie. Werknemers een derde. Werkgevers zitten op rozen. Wat er in de toekomst ook gaat gebeuren: hun kosten voor pensioen blijven constant. Zij betalen een vast bedrag en zijn er verder vanaf. Als de premies voor werkgevers niet meer mogen stijgen kunnen alleen nog de pensioenen omlaag. Samen met de verhoogde AOW-leeftijd gaat dit de toekomstige gepensioneerden tienduizenden euro’s kosten.

De FNV-top heeft zich op meer punten laten inpakken. Bij goedkeuring van het akkoord worden de beleggingsrisico’s van de pensioenfondsen niet meer gezamenlijk gedragen door werkgevers, werknemers en gepensioneerden. Tot nog toe werden de lusten en lasten van het internationaal geroemde pensioenstelsel door werkgevers, werknemers en gepensioneerden gedragen. In goede tijden kregen werkgevers en werknemers lager premies en gepensioneerden betere pensioenen. In slechte tijden gingen de premies omhoog en de prijscompensatie voor gepensioneerden omlaag. Het akkoord maakt daar een einde aan. Het risico verdwijnt voor de werkgevers. Gevolg is dat werknemers en gepensioneerden alle klappen moeten opvangen. Veel onzekerheid in een stelsel dat juist door risicospreiding succesvol was.

Het akkoord tussen FNV en VNO NCW over verhoging van de AOW en pensioenleeftijd is een slechter plan dan het vorig kabinet presenteerde, en het legt de rekening van de crisis eenzijdig bij de werknemers en de gepensioneerden. Gelukkig hebben we de leden van de vakbonden, én hun referendum, nog.

Met vriendelijke groet,

Paul Ulenbelt,
Tweede Kamerlid SP

Ps als lid van FNV Bondgenoten ga ik tegen stemmen

Roemer: “Ik snap niet dat de FNV dit akkoord zo vlak voor de verkiezingen heeft gesloten. In een democratie beslissen de kiezers en die moeten zich nu eerst uitspreken. Ik denk dat Agnes Jongerius dat ook heeft begrepen. Het is goed dat zij nu de leden van de FNV om hun mening vraagt. Op 9 juni kunnen alle Nederlanders zich uitspreken.”

In het voorstel van de werkgevers en de vakbonden wordt de AOW-leeftijd verhoogd naar 66 jaar – en later naar 67 jaar. Er is geen bijzondere regeling voor zware beroepen. Mensen die op hun 65e willen stoppen krijgen een strafkorting van 6,5 procent – oplopend tot 13 procent. Roemer rekent erop dat de leden van de FNV niet akkoord zullen gaan met dit voorstel.

De SP-voorman heeft gemengde gevoelens over wat er nu voorligt: “Uit de onderhandelingen blijkt in ieder geval dat er over de toekomst van de AOW nog alles besloten kan worden. Partijen die beweerden dat alles al in kannen en kruiken was, zitten er dus dik naast. Welke kant het opgaat hangt van de uitslag op 9 juni af. ”

Volgens Roemer zou het verkeerd zijn om net voor de verkiezingen een akkoord dicht te timmeren. “Dan worden de kiezers niet serieus genomen. Dat moeten we dus niet willen.“

Tegelijk bewijzen de besprekingen tussen vakbonden en werkgevers dat er nog steeds van alles mogelijk is met de AOW. Roemer: “Het lijkt erop dat een verhoging naar 67 stilaan achter de horizon zou kunnen verdwijnen. Dat zou dan winst zijn. De AOW wordt wellicht ook beter gekoppeld aan de welvaartsontwikkeling. Ook dat is goed.”

Maar de SP-lijsttrekker is nog geenszins tevreden: “Feit blijft dat de meeste mensen de AOW-leeftijd niet willen verhogen, en dat het financieel ook niet nodig is om de AOW betaalbaar te houden. En een ander feit is dat de meeste mensen veel liever maatregelen zien die mensen onder de 65 aan een baan helpen. Die oplossing zou voor iedereen veel beter zijn. Een hogere AOW-leeftijd leidt vooral tot meer ouderen in de bijstand. ”

Volgens Roemer is het akkoord op een aantal punten ook slechter dan het oorspronkelijk plan van het kabinet Balkenende IV: “Het kabinetsvoorstel kende tenminste nog een uitzondering voor zware beroepen. Dat lijkt in dit voorstel te ontbreken.” Roemer ziet ook niks in de strafkorting van 6,5% die iemand krijgt als hij toch met 65 stopt. Roemer: “Met wat er nu ligt, worden vooral de werkers in de bouw, schoonmaak, havens en andere zware beroepen in de steek gelaten.”

Zie ook: Goedemorgen Nederland uitzending

In het concept voorstel wordt de AOW-leeftijd afhankelijk van de gemiddelde levensverwachting. Roemer: “Mensen met een laag inkomen leven gemiddeld 5 jaar korter, zij hebben niks aan een gemiddelde levensverwachting. Dit voorstel bestraft de zwaarste beroepen met een korting op de AOW, dat is asociaal. Ik kan mij niet voorstellen dat dit akkoord door de FNV wordt gesteund. En als de FNV top het toch steunt reken ik erop dat de leden van de FNV het akkoord van tafel zullen vegen.”

Volgens de SP-leider is een verhoging van de AOW-leeftijd onnodig en ongewenst: “Het blijft vreemd dat de vakbonden meewerken aan deze verslechtering. Onder de 65 staan nog één miljoen mensen aan de kant. Een hogere AOW-leeftijd is een aanslag op hardwerkend Nederland en een ordinaire bezuiniging.”

“Op tijd met pensioen gaan is voor mensen in de bouw geen luxe maar noodzaak,” zei de voorzitter van FNV-Bouw John Kerstens tegen Cohen. Naast het verhogen van de AOW-leeftijd wil de PvdA het ook moeilijker maken om te sparen voor vervroegd pensioen. De PvdA-leider stelt omscholing naar lichter werk op je veertigste voor als alternatief voor het zware werk. Ulenbelt: “Het voorstel van Cohen is absurd. Iedereen die wel eens op een bouwplaats geweest is, weet dat daar geen licht werk te vinden is. Omscholing is niet het antwoord op zwaar werk. Op tijd met pensioen wel. Zodat je nog kunt genieten van je oude dag na een leven zwaar werk.”

Slechts 13% van de werknemers geeft aan ook na het 65ste levensjaar werkzaam te willen blijven, zo blijkt uit de door TNO uitgevoerde Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) 2009. Ongeveer 58% geeft aan niet langer te willen doorwerken en de rest (29%) weet het nog niet. De bereidheid door te werken na het 65ste levensjaar verschilt tussen werknemersgroepen. Hoogopgeleide werknemers geven vaker aan door te willen werken (18%) dan laag (10%) en middelbaar opgeleiden (11%).

Roemer: “Ik praat niet over breekpunten maar over maakpunten. Wij willen bouwen aan een beter Nederland. Daarbij past dat de komende regering eerst alles uit de kast haalt om mensen tot hun 65ste aan het werk te houden of te krijgen. Zolang dat niet gebeurt, betekent verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd naar 67 gewoon dat 65plussers twee jaar in een uitkering terecht komen. Dat is dus een ordinaire bezuinigingsmaatregel en daar zien wij als SP niks in. Help eerst al die mensen onder de 65 aan het werk. Dat levert echt iets op!”

De SP-voorman wijst er op dat er voorlopig nog geen enkel haalbaar plan ligt voor verhoging van de AOW-leeftijd naar 67. Er is van alles geroepen maar nog niets in gang gezet. Daarom zijn de verkiezingen van 9 juni volgens hem een uitgelezen kans om het oordeel van de bevolking te vragen. Roemer: “Laat de mensen het maar zeggen. Wat willen zij met de AOW? En dan geldt: hoe sterker de SP, hoe groter de kans dat er geen verhoging van de pensioenleeftijd komt en 65 inderdaad 65 kan blijven.”

SP-Kamerlid Paul Ulenbelt is opgetogen over het besluit van de
commissie Sociale Zaken. “Wij hebben altijd al gezegd dat de kiezer
zich moet uitspreken over dit onderwerp”. Hij wijst erop dat behalve
D66 geen enkele andere partij in haar partijprogramma van 2006 een
verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd had staan. “Als je dan
toch zo’n groot besluit neemt, pleeg je kiezersbedrog.”

Een meerderheid in de Kamer is voor het verhogen van de AOW-leeftijd
naar 67 jaar, alleen de SP en PVV zijn tegen. Geert Wilders heeft
gezegd dat het onderwerp wat hem betreft een breekpunt is bij
coalitieonderhandelingen.

Ulenbelt constateerde dat alleen de PvdA, CDA en Christen Unie nog iets zien in de regeling. De vakbonden FNV, CNV en MHP en werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB kondigde aan dat de regeling voor zware beroepen onuitvoerbaar is en wezen het af.

Volgens Ulenbelt is de verhoging van de AOW-leeftijd desastreus voor de positie van werknemers met een lage opleiding. “Werknemers met een lage opleiding leven gemiddeld korter dan mensen met een hoge opleiding, zij beginnen eerder met werken en verrichten vaak zwaar werk. Hierdoor zal deze groep niet nooit door kunnen werken tot 67, zij halen nu de 65 al niet. De uitzondering die de PvdA, CDA en CU biedt zodat mensen met 65 kunnen stoppen kent strenge voorwaarden zodat nagenoeg niemand hiervoor in aanmerking komt en als je er dan al aanspraak op kan maken dan krijg je als straf een lager inkomen tot aan de dood.”